Z danych statystycznych wynika, że liczba rozwodów w Polsce regularnie rośnie. Niemal każdy z nas zna już kogoś, kogo małżeństwo zakończyło się rozwodem. Tymczasem separacja – instytucja podobna nieco do rozwodu, choć mniej „zaawansowana” w skutkach – nadal pozostaje znacznie mniej popularna. Czym właściwie jest separacja i jakie są jej skutki?
Czym jest separacja?
Separacja to instytucja prawa rodzinnego, skonstruowana w pewnym sensie podobnie do rozwodu. Jej skutki są jednak nieco inne – można powiedzieć, że choć wiąże się ona z rozdzieleniem małżonków w wielu sferach życia, to jednak nie we wszystkich. To, czy w naszym przypadku lepiej zdecydować się na rozwód czy separację najlepiej jest przemyśleć, znając skutki obu tych instytucji. Warto też przedyskutować tę kwestię z adwokatem (może to być także inny prawnik, np. radca prawny), jest on bowiem w stanie ocenić naszą sytuację z punktu widzenia przepisów prawa.
Jakie są skutki separacji?
Podstawowe skutki separacji to:
- utrzymanie małżeństwa (małżonkowie nadal pozostają małżeństwem, jest to podstawowa różnica w stosunku do rozwodu);
- w związku z powyższym po orzeczeniu separacji nie ma możliwości zawarcia kolejnego małżeństwa;
- ustaje wspólność majątkowa między małżonkami.
Czy w sprawie o separację trzeba mieć adwokata?
W obu przypadkach (zarówno separacji, jak i rozwodu) konieczne jest uzyskanie orzeczenia sądu. W postępowaniu nie musi reprezentować nas adwokat, aczkolwiek w praktyce jego udział często jest wskazany. Z uwagi na charakter sprawy, w której często dochodzą do głosu emocje, dobrze jest mieć kogoś, kto jest w stanie profesjonalnie i rzetelnie ocenić stan sprawy. Taką osobą z pewnością może być właśnie pełnomocnik, zwłaszcza specjalizujący się w sprawach rodzinnych.
Co jeszcze warto wiedzieć o separacji?
W praktyce wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że separacja może stanowić dobry kompromis – zwłaszcza w sytuacjach, gdy małżeństwo przeżywa poważny kryzys, ale strony nie są jeszcze gotowe na ostateczne rozstanie. Oto najważniejsze dodatkowe informacje i fakty dotyczące separacji:
- Separacja może być orzeczona także na zgodny wniosek małżonków – w takim przypadku postępowanie jest zazwyczaj szybsze i mniej konfrontacyjne.
- Orzeczenie separacji wpływa na obowiązek alimentacyjny – sąd może nałożyć na jednego z małżonków obowiązek łożenia na utrzymanie drugiego, jeśli ten znalazł się w niedostatku.
- Separacja reguluje sytuację dzieci – sąd, podobnie jak przy rozwodzie, orzeka o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dziećmi i alimentach.
- Małżonkowie nie dziedziczą po sobie z mocy ustawy – po separacji nie obowiązuje domyślna kolejność dziedziczenia ustawowego.
- Separacja może być cofnięta – małżonkowie mogą wrócić do wspólnego życia i wspólnie wystąpić do sądu o zniesienie separacji.
- Brak trwałości rozkładu pożycia – separacja może być orzeczona nawet wtedy, gdy sąd uzna, że rozkład pożycia nie jest jeszcze trwały, co odróżnia ją od rozwodu.
- Separacja może chronić interesy majątkowe – osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą zdecydować się na nią, by uniknąć odpowiedzialności za zobowiązania drugiego małżonka.
Choć separacja nie zawsze jest rozwiązaniem idealnym, to jednak daje czas na przemyślenia, umożliwia ochronę interesów dzieci oraz porządkowanie spraw majątkowych – bez definitywnego zakończenia małżeństwa.
